Dlaczego nagła reakcja jest lepsza niż długotrwały lęk?

Dlaczego nagła reakcja jest lepsza niż długotrwały lęk?

Wielu z nas słyszało, że lepiej bać się na zapas, niż potem się przestraszyć. A co, jeśli powiem ci, że czasem jest dokładnie odwrotnie? Co, jeśli w nagłym, instynktownym przestrachu kryje się siła, której brakuje długotrwałemu, paraliżującemu lękowi?

Pomyśl o tym. Lęk to często cień, który chodzi za nami, czai się gdzieś w głębi świadomości albo szarzy nam codzienność. Martwimy się o przyszłość, boimy się porażki, odrzucenia, choroby. Ten ciągły stan gotowości wyczerpuje, stresuje i często nie pozwala nam działać, po prostu żyć.

Po drugiej stronie jest przestrach. To nagłe ściśnięcie serca, kiedy ktoś niespodziewanie trąbi na nas na ulicy, kiedy podskakujemy na głośny huk albo kiedy nagle stajemy przed realnym zagrożeniem. To natychmiastowa reakcja, która uruchamia instynkt „walcz albo uciekaj”. Przestrach nie zostawia czasu na rozważania i zamartwianie się: od razu popycha do działania.

Przestrach jako instynktowny kompas

Dla naszych przodków przestrach ratował życie. Nagły szelest w lesie wywoływał natychmiastową reakcję, dzięki której można było uniknąć ataku drapieżnika. Dziś rzadziej uciekamy przed lwami, ale ten instynkt wciąż w nas żyje. Kiedy się przestraszymy, ciało szykuje się do działania: skacze poziom adrenaliny, serce bije szybciej, mięśnie się napinają. A ta energia mobilizuje.

Często to właśnie przestrach wyrywa nas z bierności. Może odkładasz ważne zadanie, bo boisz się, że nie będziesz wystarczająco dobry. Ale nagły strach przed zbliżającym się terminem potrafi cię zmusić, żebyś w końcu się do tego zabrał. Albo boisz się konfliktu, ale w ostrej sytuacji złość zrodzona z nagłego przestrachu pomaga ci stanąć w swojej obronie.

Siła działania wobec paraliżu lęku

Lęk często paraliżuje. Zamraża, odbiera pewność siebie i nie pozwala nic zrobić. Przestrach natomiast pcha do działania. Nawet jeśli to działanie nie jest najlepiej przemyślane, przynajmniej coś rusza z miejsca. I często właśnie ten rozpęd pomaga przejść przez trudności.

Oczywiście przesadny albo nieuzasadniony przestrach też może szkodzić. Ale jeśli lęk na stałe rządzi twoim życiem, może warto sprawdzić, czy odrobina „przestrachu” nie byłaby siłą, która lepiej budzi i mobilizuje.

Przestrach jako budzik

Czasem nagły strach zwraca uwagę na coś, czym wcześniej się nie zajmowaliśmy. Przestrach po wypadku, którego ledwo uniknąłeś, może sprawić, że zaczniesz jeździć ostrożniej. Strach po wynikach badań może ci uświadomić, że trzeba bardziej dbać o zdrowie. Takie chwile nie są przyjemne, ale mogą być początkiem dobrej zmiany.

Celem nie jest strach, tylko przygotowanie

Chcę to podkreślić: nie mówię, żeby szukać przestrachu. Chodzi raczej o to, że zamiast w długotrwałym lęku czasem właśnie w nagłej reakcji znajdziemy siłę, która pomaga działać i zmierzyć się z wyzwaniami.

Najlepiej oczywiście, gdy żadne z nich nie jest potrzebne. Kluczem jest przygotowanie, o czym pisałem już przy zestawie awaryjnym. Jeśli wiesz, że jesteś gotowy na nieoczekiwane, lęk maleje, a nawet przestrach bywa słabszy.

Przemyśl to!

Kiedy ostatnio czułeś, że lęk cię sparaliżował? A kiedy nagły przestrach pomógł ci działać? Może warto się zastanowić, czy nagła reakcja nie jest wcale taka zła, a może jest dokładnie tym, czego potrzebujesz, żeby wyjść ze strefy komfortu i stawić czoła wyzwaniom.